Geschiedenis van Boekhandel Dominicanen

Van fietsenstalling naar boekentempel

In december 2006 werd er een boekhandel gevestigd in de Dominicanenkerk. De boekhandel werd gestart als onderdeel van Boekhandelsgroep Nederland onder de naam Selexyz Dominicanen en later Polare.

Na het faillissement van Polare is er in maart 2014 een doorstart gemaakt. Sinds 2014 is de boekhandel zelfstandig en draagt de naam: Boekhandel Dominicanen.

Dominicanenkerk Vroeger

Geschiedenis 

Van fietsenstalling naar boekentempel

De 13e eeuwse Dominicanenkerk in Maastricht, de eerste gotische kerk in de Lage Landen, is een bijzonder gebouw, niet enkel om zijn bijzondere geschiedenis (het gebouw heeft vele functies gehad), maar zeker ook om de plafond- en muurschilderingen, die van uitzonderlijk grote kunsthistorische waarde zijn.

In 1261 krijgen de Dominicanen toestemming een klooster te stichten in Maastricht. Zij bouwen op het terrein waar thans het winkelcentum Entre Deux gevestigd is, een klooster en kerk en blijven gedurende vijf eeuwen in de oude Maasstad. Op 4 november 1794 verovert het Franse leger de stad, en in 1795 wordt zij ingelijfd bij de Franse Republiek. Daarmee komt een einde aan de geschiedenis van deze religieuze bedelorde in Maastricht. De kerk wordt door de Franse cavalerie gebruikt als paardenstal.

In de twee eeuwen daarna dient het gebouw onder meer als depot voor de stad, concertzaal (MSO), slachthuis, slangenhuis, bokstempel (Bep van Klaveren), fietsenstalling en (kinder)carnavalstempel. Vele Maastrichtenaren herinneren zich dit als de plek waar ze voor het eerst ‘gepunt’ (gezoend) hebben.

In 2006 krijgt de Dominicanenker zijn nieuwe bestemming als kwaliteitsboekhandel. Architectenbureau Merkx + Girod ontwierp en tekende, na de intensieve restauratie van het monument, voor het interieur van de boekhandel met 1200m2 winkeloppervlakte, terwijl er maar 850m2 vloeroppervlakte beschikbaar was. De architecten wilden de hoogte en de ruimte van  architectuur van de Gotiek  benadrukken. De oplossing daarvoor zagen zij in een monumentale inloopboekenkast met meerdere verdiepingen, asymmetrisch in de kerk geplaatst. Hierdoor blijft aan de linkerzijde de volledige hoogte van de kerk in tact, terwijl rechts de bezoekers naar de bovenste verdieping van deze ‘stalen boekenflat’ worden geleid. Het klimmen is tot een belevenis en ontdekkingstocht gemaakt.

Schilderingen

In de plafondgewelven van de kerk bevinden zich eeuwenoude, maar ook zwaar beschadigde fresco’s. De restauratoren van het Stichting Restauratie Atelier Limburg (SRAL) besteedden dan ook veel aandacht aan consolidatie en restauratie van de schilderingen, waarbij alles op alles is gezet om deze voor Maastricht te behouden. De plafondschilderingen in de Dominicanenkerk zijn van uitzonderlijke kwaliteit voor dit deel van Europa. De meeste van de schilderingen zijn van de hand van Jan Vassens en zijn rond 1619 aangebracht.

In de kerk bevindt zich een wandschildering (Secco) met een afbeelding van Thomas van Aquino (1224-1274), aangebracht in 1337. Dit is niet alleen de oudste kerkelijke wandschildering van Nederland maar ook de oudste afbeelding van de heilige Thomas van Aquino in Europa. Het is ook de oudste schildering waar met behulp van picturale middelen een realistische, driedimensionale ruimte (perspectief) wordt gesuggereerd. In de Lage Landen is uit deze vroege periode geen enkele muurschildering of paneelschildering van vergelijkbare stijl en verfijnde kwaliteit bewaard gebleven!

Fresco (1)

Eeuwenlang is de schildering bedekt geweest met witte kalklagen. In de 19e eeuw heeft Victor de Stuers, als jongeman van 22 jaar, de schildering tevoorschijn gehaald door met grote voorzichtigheid de kalklagen te verwijderen. Zijn ‘ontdekking’ heeft hij gedocumenteerd en middels tekening en schildering vastgelegd zo dat wij nu nog de beschikking hebben over wat hij toen zag.

De Stichting Restauratie Atelier Limburg (SRAL) boog zich over de restauratie van deze zeer bijzondere secco. Na een minutieuze schoonmaak, het consolideren van loszittende delen en het aanbrengen van een verzadigende laag kunnen verfijnde details van de voorstelling weer worden bewonderd.

We moeten echter accepteren dat de schildering slechts fragmentarisch aanwezig is en niet meer geheel in oude glorie hersteld kon worden.

Op gezette tijden wordt de schildering zichtbaar zoals Victor de Stuers deze eind van de 19e eeuw aantrof. Dat gebeurt met een projectie van de tekening die Johannes van Brabant van de schildering maakte. Bij de schildering geeft een informatiemeubel uitleg.

Sinds de voltooiing van de restauratie van deze secco is de Dominicanenkerk samen met de zeventiende-eeuwse plafondschilderingen, een kunstschat van de eerste orde rijker zijn. Het maakt de nieuwe trekpleister van Maastricht compleet en plaatst hem in een schitterend historisch kader.

De restauratie van de schildering werd mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Maastricht, de Provincie Limburg, Satijn Plus Architecten en Stichting Restauratie Atelier Limburg (SRAL).

Waarom Libris
Boekbestellingen vanaf € 15,- GRATIS thuisbezorgd.
Kies uit meer dan een miljoen artikelen, waaronder ruim 25.000 Nederlandse ebooks.
Thuis bestellen en bezorgen of afhalen en betalen in de boekhandel.
Ruim 85.000 boeken op werkdagen voor 23.00 besteld, de volgende dag bezorgd
Volg uw bestelling via Track & Trace van PostNL
Bijna 100 aangesloten kwaliteitsboekhandels.
pro-mbookslibr1 : libris