Daan leest donderdag 8 februari 2018

 

De tatoeëerder van Auschwitz is een titel die overduidelijk de inhoud van dit boek aangeeft. De toevoeging “het waargebeurde verhaal van de uitzonderlijke liefde tussen gevangenen 32407 en 34902” doet daar nog een schepje bovenop. Alweer een boek over die afschuwelijke concentratiekampen in de Tweede Wereldoorlog. Wil ik dit wel lezen? Auschwitz is momenteel in het nieuws vanwege een wet van de Poolse regering die verbiedt om nog langer te spreken over “Poolse” kampen. De reacties zijn verdeeld. Vervalsing of correctie?

Lale Sokolov is een Slowaakse Jood die in april 1942 wordt gedeporteerd naar Auschwitz. Hij is een knappe verschijning, charmant en spreekt meerdere talen. Gevangene nummer 32407. Lale wordt door de SS benoemd tot “Tätowierer”, zijn roepnaam in het kamp. Tweeënhalf jaar lang voorziet hij duizenden gevangenen van een nummer. Ook Gita, nummer 34902.

Lale probeert niet op te kijken. Hij steekt zijn hand uit om het stukje papier aan te nemen dat hem wordt aangereikt. Hij moet de cijfers aanbrengen op de arm van het meisje dat hem het papiertje geeft. Er staat al een nummer maar dat is vervaagd. Hij duwt de naald in haar arm en kerft zo voorzichtig mogelijk een 3. Er vloeit bloed. De naald is echter niet diep genoeg gegaan, en hij moet het nog een keer doen. Ze laat niets blijken van de pijn die hij haar ongetwijfeld toebrengt. Ze zijn gewaarschuwd – zeg niets, doe niets. Hij veegt het bloed weg en wrijft groene inkt in de wond.”

Tijdens dit korte contact keken zij elkaar even in de ogen. Onontkoombaar. Zij waren voor elkaar bestemd. Maar zouden zij elkaar onder deze bizarre omstandigheden ooit nog weerzien? Lale heeft als tatoeëerder een bijzondere status en kan zich tamelijk vrij door het kamp bewegen. Hij wordt in de gaten houden door zijn persoonlijke bewaker, de SS’er Baretski die hij gemakkelijk kan manipuleren. Lale maakt contact met twee Polen die in het kamp werken, maar aan het eind van de dag terugkeren naar hun nabijgelegen dorp. Via hen weet Lale voedsel het kamp binnen te smokkelen.

De aanvoer van duizenden nieuwe gevangen gaat dag in dag uit en door. Joden, Roma’s, maar ook jonge kinderen die in de speciale afdeling van Dokter Mengele belanden. Hen wacht een vreselijk lot. Lale en Gita maken contact en beseffen dat zij een onmogelijke relatie opbouwen. Eens zal de oorlog voorbij zijn! Dat is hun motivatie om vol te houden, te overleven. Voorjaar 1945 wordt Gita op dodenmars gestuurd en komt Lale in een ander kamp terecht. Toch weten beide te ontsnappen. Na veel omzwervingen komen zij samen en emigreren in 1947 naar Australië.

Lale en Gita zwijgen zeventig jaar over het begin van hun relatie. Als Gita overlijdt, groeit bij Lale de behoefte om zijn/hun verhaal te doen. Hij is al jaren bevriend met de scenarioschrijver Heather Morris. Hij vertrouwt haar zijn levensverhaal toe. Gedurende drie jaren spraken zij met elkaar. Heather deed bovendien veel onderzoek in Duitsland en Polen en ontdekte dat Lale veel meer mensen redde dat zijn Gita. Door eten het kamp in te smokkelen heeft hij tientallen mensen in leven gehouden. Was hij door zijn gedwongen werk voor nazi’s een verrader, een collobarateur? Via Hester wilde hij zich verantwoorden. Lale was een overlever. Zijn motto: “Als je ’s morgens wakker wordt, is het een goede dag.”

Het boek heeft veel meer indruk op mij gemaakt dan ik aanvankelijk dacht. Het is niet bijzonder geschreven. Geen “hogere” literatuur. Eenvoudig, zakelijk en af en toe romantisch en ontroerend. De kracht schuilt in het bijzondere verhaal op zich. Hoe mensen zich weten te handhaven in extreme omstandigheden. Opzettelijke wreedheid naast onbaatzuchtige liefde.

 “Een ontroerend en troostend verhaal over liefde, loyaliteit en vriendschap te midden van de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.”

 

De tatoeëerder van Auschwitz.  – Heather Morris. Harper Collins, paperback 320 blz. €19,99

Te koop bij Nauta Boek en online op www.nautaboek.nl

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Te koop bij Nauta Boek en online bij www.nautaboek.nl

Lees alle eerdere editie van Daan leest op www.daanleest.nl

 

 

 

 

 

 

 

 


































Waarom Libris
Boekbestellingen vanaf € 15,- GRATIS thuisbezorgd.
Kies uit meer dan een miljoen artikelen, waaronder ruim 25.000 Nederlandse ebooks.
Thuis bestellen en bezorgen of afhalen en betalen in de boekhandel.
Ruim 85.000 boeken op werkdagen voor 23.00 besteld, de volgende dag bezorgd
Volg uw bestelling via Track & Trace van PostNL
Bijna 100 aangesloten kwaliteitsboekhandels.
pro-mbookslibr2 : libris