MEERboekenpost

MEERboekenpost is de abonnementsservice van Boekhandel van der MEER in samenwerking met Singel Uitgeverijen. Abonneer je en laat je eens in de twee maanden door ons verrassen met een mooi, spannend, of aangrijpend boek. Wij bezorgen hem gratis bij u thuis en de rekening is bijgevoegd. Hoe simpel!?!

Aanmelden kan door een mail te sturen naar: info@boekhandelvandermeer.nl

 

Het eerste boek in de MEERboekenpost is Kleihuid van Herien Wensink. Een schitterende roman over de Eerste Wereldoorlog.
Lees hieronder de recensie in Trouw.

Zaterdag 13 januari, 2018

Opmerkelijk: een vrouw die een boek schrijft over een misschien wel typisch mannenonderwerp, oftewel Herien Wensink debuteert met de roman Kleihuid over de Eerste Wereldoorlog. Dé grote roman over die periode is natuurlijk Erich Remarque’s ‘Im Westen nichts Neues’, maar ook in ons taalgebied verscheen er inmiddels van alles, zoals Stefan Hertmans veelgeprezen ‘Oorlog en Terpentijn’ en ‘Post voor mevrouw Bromley’ van Stefan Brijs.

De Nederlandse literatuur bleef altijd achter bij de Vlaamse als het om die ‘Grote oorlog’ ging, die we immers ook niet aan den lijve hadden meegemaakt. Onze ‘favoriete’ oorlog was de Tweede Wereldoorlog maar nu, honderd jaar na het eind van WO I, kon een roman over 1914-1918 niet uitblijven. Wensink, die al eerder over de Eerste Wereldoorlog publiceerde in de NRC, heeft er een pakkend verhaal van gemaakt.

Ongeschonden maar getraumatiseerd

De Engelse aristocratische beeldhouwer Rupert Atkins, fysiek ongeschonden maar getraumatiseerd door de oorlog, komt aan in een Vlaams ziekenhuis achter het front en wordt in de kamer gestationeerd bij de boerenjongen Harvey Cole, wiens gezicht zwaar verminkt is geraakt bij een granaataanval. De estheet Atkins kan de verminkingen om hem heen, en trouwens ook het niveau van al die boerenkinkels, aanvankelijk nauwelijks verdragen, maar went gaandeweg aan Harvey met wie hij zelfs een mooie band opbouwt. Zelf is hij een ander soort oorlogsslachtoffer, allerlei nondescripte gebeurtenissen die de lezer trouwens ook niet helemaal duidelijk worden, maken dat hij ’s nachts schreeuwend wakker wordt en soms tot onverklaarbare agressie vervalt. Een vroeg voorbeeld van PTSS, op wie de ziekenhuisarts zijn eerste proeve van Freudiaans denken, dat begin twintigste eeuw nog in de kinderschoenen stond, uitprobeert. Harvey daarentegen is, ondanks zijn gehavende kop, het voorbeeld van een positieve held, iemand die erin blijft geloven en die een mooie band opbouwt met de zorgzame Cécile, een verpleegster die bij tijd en wijle ook zijn seksuele behoeftes bevredigt.

‘Kleihuid’ is een boek over vriendschap en doorzettingsvermogen, dwars door oorlogsverschrikkingen heen, precies wat je van een positieve oorlogsroman verwacht. Erg subtiel zit het verhaal niet in elkaar. Wensink heeft de neiging de zaken tamelijk zwart-wit tegenover elkaar te zetten, de estheet met zijn bewondering voor de Venus van Milo, die geconfronteerd wordt met een monsterlijk verminkte man, het contrast kan haast niet groter. Ook de symboliek ligt er dik bovenop, beeldhouwer Atkins, in de weer met klei, is de tegenpool van de uit de klei getrokken Harvey, wiens lichaam als het ware ook weer in het slijk geplant is. Zelfs de retoriek uit andere oorlogsboeken schuwt ze niet, met uitdrukkingen als ‘Teutoons gebulder’, een ‘nieuw blik groentjes’ gesneuvelden met ‘een tuintje op hun buik’.

Geen modale oorlogsroman

Toch is dit geen modale oorlogsroman, want Wensink heeft de psychologie van haar hoofdpersonen buitengewoon goed getroffen. Zo leeft ze zich helemaal in in het optimistische wrak Harvey, wiens verminkingen en pijn helemaal van binnenuit zijn beschreven, zozeer dat het haast voelbaar wordt. Maar vooral excelleert ze in de psyche van de aristocratische Atkins en zijn moeite om met gebrekkigheid om te gaan.

Neem bijvoorbeeld deze passage, als de twee in een Vlaamse kroeg worden lasttiggevallen: “Waarom was een invalide toch zo’n aanval op je identiteit - zozeer dat je er zelfs op los zou kunnen slaan? Nog altijd geneerde Ruper zich voor die keer dat een gebochelde, manke heer naast hem kwam zitten in de halflege Londense tram, zijn hazenlip hunkerend naar een praatje en hij, onzinnige smoezen mompelend, snel een andere plaats had gezocht. Het was de confrontatie met zijn eigen onmacht: het onvermogen om te gaan met imperfectie. Die worsteling was zo ongemakkelijk dat het aantrekkelijker leek het schuldgevoel geheel en al uit te bannen. Maar er was nog iets. Hij keek naar Harvey (...). Al in de eerste paar seconden van een ontmoeting met iemand als hij, voelde je tot in je vezels dat je tekort zou schieten. Het was dat schuldgevoel dat woedend maakte. Schuldgevoel dat niet het gevolg was van wangedrag, maar de oorzaak.”

‘Kleihuid’ is tegelijk een potig en een psychologisch oorlogsboek, waarin Wensink laat zien dat ze de kunst beheerst om zowel oorlogssituaties als -slachtoffers raak te beschrijven. (RS)

Waarom Libris
Boekbestellingen vanaf € 15,- GRATIS thuisbezorgd.
Kies uit meer dan een miljoen artikelen, waaronder ruim 25.000 Nederlandse ebooks.
Thuis bestellen en bezorgen of afhalen en betalen in de boekhandel.
Ruim 85.000 boeken op werkdagen voor 23.00 besteld, de volgende dag bezorgd
Volg uw bestelling via Track & Trace van PostNL
Bijna 100 aangesloten kwaliteitsboekhandels.
pro-mbookslibr3 : libris