Februari 2018: Riskante relaties

Op het puntje van mijn stoel las ik Martin de Haans sprankelende, nieuwe vertaling van Les liaisons dangereuses. De nieuwe Nederlandse titel: Riskante relaties. Het is dé achttiende-eeuwse liefdesklassieker van Pierre Choderlos de Laclos en wat mij betreft een van de beste briefromans aller tijden. Het boek is de lethargie in actie en handelt over de intriges, het bijbehorende geroddel en valse geflirt in de sferen van de Franse aristocratie. Het is een prachtig voorbeeld van de kracht van het verhaalperspectief met een ik-verteller: de lezer weet meer dan de personages.
Choderlos de Laclos heeft de brieven ingenieus gecomponeerd en geschikt. Het Jan Klaassen-effect is dan ook nooit ver weg: telkens veer je op en wil je roepen: "Pas op! Trap er nou niet in!" De mooiste brieven van valse verleiders en protagonisten De Valmont en De Merteuil vormen het hart van het boek. Vooral de brieven waarin ze hun meedogenloze verleidingsplannen smeden zijn geweldig. De zich telkens opwerpende vraag of het boek nu een pleidooi voor onzedelijkheid en seksuele vrijheid is of een aanklacht daartegen, blijft onbeantwoord, zoals het literatuur betaamt. Intrigerend is ook dat je als lezer niet ondubbelzinnig voor de wel erg naïeve slachtoffers van de valse verleiders kiest; eerder word je geamuseerd door de slechtheid van De Valmont en De Merteuil. Een mateloos interessant boek dat onverminderd actueel blijkt in tijden van ‘me too’ en discussies over seksuele moraal.

 

  

November 2017: Eeuwen van duisternis

van Catherine Nixey handelt over de vroegchristelijke beeldenstorm gericht op de vernietiging van het erfgoed van de antieke cultuur, maar is zelf ook een soort beeldenstorm, omdat er een aantal historische gemeenplaatsen overtuigend wordt uitgedaagd. Zo tart Nixey de leerstelling als zou de vroegchristelijke religie vooral vreedzaam zijn geweest en stelt ze vraagtekens bij het idee van de zorgvuldige, christelijke overlevering van het klassieke erfgoed.
Nixey laat zien dat dat op zijn minst een halve waarheid is, waaraan een nachtmerrie van monsterachtige omvang en agressie voorafging. Ze vertelt de ongekende geschiedenis van een fanatieke, jonge religie die tempels verwoestte, grootse literatuur en kunst vernietigde in een poging het antieke verleden uit te wissen. Zo blijkt IS niet de eerste en vast niet de laatste groepering die erfgoed en geschiedenis zo ingrijpend verwoest. Een belangrijk boek voor het historisch en maatschappelijk debat over godsdienstwaanzin en erfgoed.

  

 

Augustus 2017: Overvloed en onbehagen

van Simon Schama, na dertig jaar opnieuw uitgegeven in een oogstrelende, want volledig geïllustreerde jubeluitgave (alleen om die reden al een boek dat je wilt hebben). In dit standaardwerk over de Gouden Eeuw poogt Schama, erudiet en eloquent, de cultuur en mentaliteit van de Nederlandse Republiek te doorgronden. Een absolute aanrader voor iedereen die wil begrijpen hoe ideeën over identiteit, mens en wereld doorsijpelen in alle denkbare cultuuruitingen, van kookboeken, prenten en schilderijen tot faillissementsinventarissen. Allemaal ook nog eens prachtig in beeld gebracht. Lees of herlees dus deze uitgave!

 

 

  

 

Mei 2017: Klare lucht zwart

David Vann is schrijver van een compact en indrukwekkend oeuvre, waarin de zelfmoord van zijn vader een belangrijke rol speelt. Aangespoord door Ine’s enthousiasme lazen klanten en medewerkers zijn boeken. Zo ook ik. Om die reden zag ik uit naar: Klare lucht zwart (vertaald door Arjaan en Thijs van Nimwegen). Een hervertelling van het Griekse verhaal van Medea. Op het eerste oog een opvallend boek in het oeuvre van Vann, aangezien zijn andere boeken vaak gesitueerd zijn in het hedendaagse Amerika.

In uitgebeend, poëtisch proza, afgewisseld met rauwe taal, vertelt hij ons het verhaal van Medea. Felrealistisch, ontdaan van alle mythologie en gesitueerd in de Bronstijd. Vann belicht Medea op geheel eigen wijze, laat ons sympathie opbrengen voor de vaak als wreed afgeschilderde Medea, niet door haar daden te verzwijgen of vergoeilijken, maar door ons de wereld te tonen waar ze onderdeel van is en waarin geweld, seksueel misbruik, moord en doodslag normaal waren. Zijn Medea is meer slachtoffer en overlever dan kindermoordenaar en dader. Na lezing past het boek om die reden misschien juist heel goed in zijn oeuvre. Of zoals door hem zelf gezegd: "Al mijn boeken zijn Griekse tragedies."

 

 

 Klarelucht

Boekenweek 2017: Het reizende detail in de kunst

Het reizende detail in de kunst van 1400 tot 1500, schitterende uitgave en verslag van een grondig onderzoek naar motieven in de kunst, of zoals de Zutphense kunsthistorica Mariëtte Haveman het zelf in haar inleiding schrijft: 'De gretigheid waarmee ideeën worden overgenomen, verplaatst en vertaald, die horen bij de kunst, toen en nog steeds.'

 

 

 

Reizendetail

Maart 2017: Venus & Adonis

Vertaling: Hafid Bouazza. Illustraties: Marlene Dumas

'Afgelopen december verscheen in een schitterende, tweetalige editie: Venus en Adonis van William Shakespeare. Links de Engelse tekst, rechts een mooie, nieuwe Nederlandse vertaling van Hafid Bouazza. Ronduit geweldig zijn de afbeeldingen van de wereldberoemde kunstenares Marlene Dumas. Voor het eerst illustreerde zij naar eigen zeggen een gedicht. Wat een debuut! Tijdloze thema’s als de betekenis en onmogelijkheid van de liefde maakten mij duidelijk waarom Shakespeare dit oorspronkelijk van Ovidius afkomstige verhaal opnieuw wilde vertellen en waarom Bouazza het vertaalde. Ik ga het nog eindeloos herlezen en bekijken, heerlijk!

 

 

 

Venusadonis

November 2016: De kinderjaren van Jezus en De schooldagen van Jezus

'Coetzee is eigenlijk een van de laatste levende humanistische schrijvers', schreef Toef Jaeger in NRC Handelsblad. Wat mij betreft hét argument om ons aan zijn oeuvre en in het bijzonder aan zijn laatste twee boeken te wagen.
Twee juweeltjes, allebei vertaald door Peter Bergsma, die gaan over een ontheemd gezin dat in een nieuw land gedwongen wordt herinneringen en identiteit op te geven.
Allegorische boeken, losgezongen van plaats en tijd, die raken aan grote en abstracte thema’s, zoals de spanning tussen individu en massa, verbeelding en realiteit maar ook meer concreet aan wereldwijde migratiestromen, bureaucratie, en de tragiek van de immigrant.
Dit boek is alles wat literatuur vermag en behoeft dan ook herlezing, om alle laagjes onder het indrukwekkende verhaal te ontdekken.

 

 

 

Kindjezus Schooldagen

September 2016: Wapenbroeders

van Louis Paul Boon is een van de beste boeken die ik de afgelopen tijd heb gelezen. Zijn hervertelling van de middeleeuwse verhalen over Reinaert de Vos is geestig, geëngageerd en lekker tegendraads. De kolderieke verwikkelingen rond de 'wapenbroeders' Reinaert en Isengrimus zijn doorspekt met verwijzingen naar de Belgische actualiteit. In schitterend Vlaams trekt Boon van leer tegen de kerk, de burgerij en de communistische partij, waaruit hij zich diep ontgoocheld had teruggetrokken. 'Dat in deze tijd zowel als in alle tijden achter de schoonste leuzen alleen bedriegtdeboer hoogtij viert, en de idealen werden uitgevonden om er een stuiver aan te verdienen.

 

 Wapenbroeders

Mei 2016: Zout in de wond

van Jurriaan Benschop. Wie Zout in de wond leest, zal bij een volgend museumbezoek misschien een andere kijkervaring hebben. Het boek is een bundeling essays over twintig hedendaagse Europese kunstenaars, zoals Anish Kapoor, Luc Tuymans en Herman de Vries. Interessant aan het boek vind ik de invalshoek. In hoeverre zijn de afkomst en werkomgeving van invloed op het werk van een kunstenaar? Waar Marc Mulders het Brabant van zijn jeugd nooit heeft kunnen verlaten, is Paula Rego juist een kunstenares die ‘weg moest gaan om thuis te komen’. Benschop geeft een helder beeld van de verschillende kunstenaars, hun visie op het eigen werk en de rol van kunst in het algemeen.'

 Zoutindewond

Maart 2016: Clio's stiefzusters

Verledenverbeeldingen voorbij de geschiedwetenschap door Peter Rietbergen. Er is een enorme belangstelling voor geschiedenis, ook wel voor wetenschappelijke werken maar nog veel meer voor populariseringen. Die populaire boeken, tv-series, monumenten en games schetsen een beeld van het verleden dat vaak op gespannen voet staat met de wetenschappelijke kennis.  Rietbergen haalt verschillende verledenverbeeldingen aan, zoals Geert Maks autobiografisch getinte boeken en de beroemde film Una giornata particolare, en belicht zowel de kracht als de zwakte ervan.

Clio

December 2015: Dynastie

Opkomst en ondergang van het huis van Julius Caesar van de Engelse schrijver Tom Holland. Van kinds af ben ik al geboeid door het oude Rome, met name door de overgangsperiode van de Republiek naar de Keizertijd (ruwweg de eerste eeuw voor onze jaartelling), met de intelligente hervormingen die Augustus, de eerste keizer, doorvoerde. Met bewondering las ik dit boek met veel verzonnen dialogen. Kan dat eigenlijk wel, is dat wel wetenschap? Dat is op zich dan weer een interessant discussiepunt voor een geschiedenisstudent.

Tom Holland Dynastie

Oktober 2015: The Glasgow Boys

van Willemijn Lindenhovius, over een groep Schotse schilders tussen 1880 en 1900 die onder meer door het impressionisme werden geïnspireerd. Ik ben een liefhebber van de impressionisten en laat me graag verrassen door de invloed die zij buiten Frankrijk hadden, zoals bijvoorbeeld ook op de Deense Skagenschilders.

Waarom Libris
Boekbestellingen vanaf € 15,- GRATIS thuisbezorgd.
Kies uit meer dan een miljoen artikelen, waaronder ruim 25.000 Nederlandse ebooks.
Thuis bestellen en bezorgen of afhalen en betalen in de boekhandel.
Ruim 85.000 boeken op werkdagen voor 23.00 besteld, de volgende dag bezorgd
Volg uw bestelling via Track & Trace van PostNL
Bijna 100 aangesloten kwaliteitsboekhandels.
pro-mbookslibr2 : libris