Het gedicht van Hans Puper: Suicide by Microwave werkt alleen in de film van Runa Svetlikova

Het onderstaande gedicht staat in de tweede bundel van de Vlaamse dichteres Runa Svetlikova (1982), Drieëntwintig tips om de hond en je demonen aan de lijn te houden en een postscriptum.

Suicide by Microwave werkt alleen in de film

Je vergist je: het gillen op de kast dat zijn de bloemen
niet bloemen gillen niet ze dragen een kroon een kelk

ze hebben een bodem net als jij en stempels maar geen
stem. Bloemen dwingen niet het zijn gewoon

stervende stukjes flora je zet hen in een vaas
nadat je de folie wegsmeet zorgvuldig scheef de eindjes

van de stelen sneed voeding in het water deed en alles
alles netjes schikte. Bloemen eisen geen ik ook van jou

bedoelen niet word snel weer beter zodat we zoals altijd
op café en jij dan eindelijk wat je beloofde bloemen
zeggen niet proficiat je doet het goed maar

haal nog iets dieper
adem luister dat gegil
het zijn de bloemen niet.

Als je dit gedicht voor de eerste keer leest, kun je struikelen over eigenaardige regelafbrekingen en zinnen of zinsdelen die onaangekondigd beginnen. Bij tweede lezing lees je in gedachten leestekens of pauzes en dan wordt het begrijpelijker:

Je vergist je: het gillen op de kast dat zijn de bloemen
niet. Bloemen gillen niet, ze dragen een kroon, een kelk,

ze hebben een bodem - net als jij - en stempels, maar geen
stem.

Je ziet nu ook beter dat je op het verkeerde been wordt gezet door de regelafbreking ‘bloemen/niet’: de bloemen lijken te gillen - vreemd - en direct daarna blijkt dat niet zo te zijn. Maar wie gilt er dan wel? Die ‘je’ denk ik, een verhuld ik, iemand die zichzelf in gedachten toespreekt. Uiterlijk lijkt zij* rustig, dat zie je aan de manier waarop ze die bloemen in de vaas zet, maar in werkelijkheid beleeft ze een gillende paniek. Ze lijkt ziek te zijn (depressief?) en voelt zich tekortschieten. De dichteres laat haar de bloemen niet voor niets ‘stervende stukjes flora’ noemen: zo voelt de hoofdpersoon zich.
De vorm van het gedicht verbeeldt die paniek: de verwarring door die regelafbreking, de spaarzame interpunctie die maakt dat zinnen over elkaar struikelen, de herhalingen en het gejaagde ritme: lees het maar eens hardop, dan hoor je het.

Misschien raakt de bundeltitel de kern van Svetlikova’s dichterschap: houd je demonen en honden aan de lijn, omdat ze anders met je op de loop gaan, maar verberg ze niet, want dan zou je als dichter weleens uitgeschreven kunnen zijn. Dat wil overigens niet per se zeggen dat Svetlikova een depressief persoon is, want als dichter kun je gevoelens en gedachten naar believen selecteren en uitvergroten. En humoristisch is ze ook: de bundeltitel en de titel van het gedicht (en andere middelen) vormen een tegenwicht tegen de ernst van de inhoud.

* ze, omdat dat blijkt uit de andere gedichten

Voor wie meer over de bundel wil weten: mijn recensie vindt u hier.

Eerder besproken

 

 

 

  

 

 

Foto © Jacinthe Sykora

Waarom Libris
Boekbestellingen vanaf € 15,- GRATIS thuisbezorgd.
Kies uit meer dan een miljoen artikelen, waaronder ruim 25.000 Nederlandse ebooks.
Thuis bestellen en bezorgen of afhalen en betalen in de boekhandel.
Ruim 85.000 boeken op werkdagen voor 23.00 besteld, de volgende dag bezorgd
Volg uw bestelling via Track & Trace van PostNL
Bijna 100 aangesloten kwaliteitsboekhandels.
pro-mbookslibr3 : libris